حیاطمون

مجـــــــــــله

جستجو برای :

حیاطمون

مجـــــــــــله

۳۰ اوت . ۲۰۲۰

ایاصوفیه؛ مسجد، موزه، کلیسا!

ایاصوفیه؛ مسجد، موزه، کلیسا!

ترکیه کشوری است که در طول تاریخ پادشاهان زیادی بر آن حکومت داشتند بنابراین در هر شهر آن بناهای تاریخی زیادی که از زمان‌های قدیم به جامانده است؛ دیده می‌شود. استانبول، دومین شهر بزرگ ترکیه یکی از تاریخی‌ترین شهرهاست که پر از مساجد و کلیساهای زیبا است که برخی از آن‌ها به موزه تبدیل شده‌اند. در این مطلب از وب‌سایت حیاطمون به معرفی یکی از مشهورترین بناهای تاریخی استانبول به نام ایاصوفیه می‌پردازیم. با ما همراه باشید:

معرفی ایاصوفیه

ایاصوفیه یا هاگیا صوفیا و یا حاجیا صوفیا هشتمین شگفتی جهان و نماد ترکیه محسوب می‌شود. لغت صوفیا در زبان یونانی به معنای دانایی و لغت هاگیا به معنای مقدس یا آسمانی است که در کل هاگیا صوفیه نامی بسیار مقدس است. این بنا حدودا ۱۴۰۰ سال قدمت دارد و ساخت آن فقط 5 سال طول کشیده است. معماری این بنا توسط شخصی به نام و اسیدروس میلوتوسی که دانشمند دربار و استاد دانشگاه بوده به همراه آنتیموس ترالسی انجام شده است. مصالحی که برای ساخت ایاصوفیه به کار برده شده از سراسر امپراطوری بیزانس به قسطنطنیه ی استانبول امروزی آورده شد. برای مثال ستون‌های آن که شبیه به پاهای فیل است را از معبد آرتمیس در شهر افسوس که خود یکی از عجایب ترکیه است آورده شده و یا سنگ‌های سیاه و مرمری‌اش را از مصر، بسفر، سوریه و ... آورده شده است و با آن‌ها درب‌های بزرگ و زیبا و کوزه‌ای مرمری ساخته‌اند. این بنا یک گنبد بزرگ به قطر 31 متر دارد که ارتفاع آن از سطح زمین 56 متر است و انگار که در فضا معلق است و دور گنبد آن 40 پنجره قرار دارد که نور خورشید را به طرز زیبایی به درون مسجد بازتاب می-کنند. دیوارهای آن به سبک بیزانسی با سنگ‌های قمیتی تزیین و معرق کاری شده‌اند. این بنا همچنین با موزاییک‌های بیزانسی و تابلوهای نقاشی زیبا که با طلا، نقره و مرمر ساخته شده‌اند تزیین شده است و البته در اثر جنگ‌ها و بازسازی‌های پی در پی بخشی از این تابلوها همانند تابلوی عیسی مسیح که روی گنبد مسجد بوده از بین رفته است. گفته شده این تابلو در زمان عبدالمجید دوم، با آیاتی از  قرآن و سوره نور که توسط غازی عسکر عزت افندی نوشته شده، پوشانده شده است. این بنا تقابل بین اسلام و مسیحیت است زیرا در اینجا می‌توان آیات قرآن با خط مردمان عثمانی و نقاشی‌های حضرت عیسی و حضرت مریم را به صورت همزمان دید.

تاریخ ایاصوفیه

ایاصوفیه یک شاهکار معماری است که در ابتدا با هدف یک کلیسای بسیار بزرگ و جامع به نام هاجیاصوفیا به دستور کنستانتین دوم در زمان امپراطوری بیزانس ساخته شد. این کلیسا پس از آن‌که در واقعه‌ای در آتش می‌سوزد و بخش زیادی از آن از بین می‌رود؛ دوباره به دستور تئودوس دوم یک بازسازی می‌شود. حدودا هزار سال بعد پس از سال‌ها جنگ میان عثمانی و امپراطوری بیزانس بالاخره عثمانی‌ها با فرماندهی سلطان محمد فاتح روی کار می‌آیند و مردم ترک مسلمان می‌شوند در همان زمان این کلیسا به مسجد تبدیل می‌شود و نام ایاصوفیه را برآن می‌گذارند. در این پروسه تبدیل مناره‌هایی را به این بنا اضافه می‌کنند و بسیاری از نقاشی‌هایی که با اسلام مغایرت داشته را از بین می‌برند. همچنین بخش‌های دیگری مانند کتابخانه‌ای بزرگ، مقبره‌های زیبا و فواره‌هایی برا وضو را به آن اضافه می‌کنند. مرمت و بازسازی این بنا برای تبدیل به مسجد توسط معماری به نام سینان انجام شده است. اما پس از جمهوری شدن ترکیه و تبدیل قسطنطنیه به استانبول به رهبری مصطفی کمال آتاتورک این مسجد به موزه تبدیل می‌شود و به عنوای بنایی تاریخی که در یونسکو نیز ثبت شده است در دسترس بازدید عموم قرار می‌گیرد. به تازگی نیز این موزه دوباره به مسجد تغییر کاربری داده و در آنجا نمازهای جماعت برپا می‌شود.

چگونه به ایاصوفیه برویم؟

این بنا در محله سلطان احمد استانبول در نزدیکی دیگر بناهای تاریخی استانبول مانند کاخ توپکاپی، مسجد آبی قرار دارد و رفتن به آن-جا به راحتی با تمامی وسایل حمل و نقل عمومی استانبول مانند مترو، تاکسی، تراموا امکان‌پذیر است. برای بازدید از این بنا بهتر است که پوششی مناسب و اسلامی داشته باشید. نکته مهمی که باید بدانید این است که عکس‌برداری از فضای داخلی این بنا ممنوع است و برای آن باید مجوز داشته باشید.

سخن پایانی ...

در این مطلب از مجله حیاطمون بنای معروف استانبول به نام ایاصوفیه را معرفی کردیم و از تاریخچه آن صحبت کردیم. اما این تنها بنای تاریخی و مذهبی در استانبول نیست. یکی دیگر از مسجدهای معروف استانبول، مسجد سلطان احمد یا مسجد آبی است که در مطلبی دیگر به آن پرداخته‌ایم.

مقاله مرتبط: مسجد آبی؛ مسجد سلطان احمد


0 views